Ağıllı və Müdrik İnsan Kimdir? İmam Əlidən (ə) İbrətamiz Əxlaqi Dərs

Tərif və Tənqid Qarşısında Müdriklik – İmam Əli (ə) Hədisi

Cəmiyyət içində yaşayarkən insanların bizim haqqımızda söylədiyi fikirlər – istər yersiz tənqidlər, istərsə də şişirdilmiş təriflər – bəzən mənəvi tarazlığımızı poza bilər. Əsl müdrik və ağıllı insan isə başqalarının sözləri ilə deyil, öz əməli və bacarığı ilə özünə dəyər biçəndir. Bu paylaşımda Əmirəlmöminin İmam Əlinin (əleyhissalam) məşhur "Əl-Kafi" kitabında qeyd olunan, müdrikliyin əsl meyarlarını açıqlayan ibrətamiz hədisini və dini yazılı şəkli sizlərə təqdim edirik.

Şəkildəki Hədisin Mətni

Əmirəlmöminin (əleyhissalam):

"Özü barəsində deyilən nahaq (yersiz) bir sözdən narahat olan kəs müdrik (ağıllı) deyildir, nadanların tərifinə sevinən isə hikmət sahibi deyildir. İnsanlar layiqincə bacardıqları işlərin övladıdırlar (bununla qiymətləndirilirlər)."

📚 Mənbə: "Əl-Kafi", c. 1, s. 50

Hədisdən Çıxarılan Əxlaqi və Psixoloji Dərslər

İmam Əlinin (ə) bu hikmətli kəlamı insanın özünü tanıması və cəmiyyətdəki düzgün mövqeyi üçün üç mühüm qızıl qaydanı bəyan edir:

Nahaq Sözə Üzülməmək (Psixoloji Dözümlülük): Əgər kimsə sənin haqqında yalan və nahaq bir söz deyirsə, buna qəzəblənmək və ya üzülmək ağılsızlıqdır. Çünki sən öz həqiqətini bilirsən və başqasının yalanı sənin dəyərini aşağı sala bilməz.

Nadanların Tərifinə Aldanmamaq: Həqiqəti bilməyən, cahil insanların səni tərifləməsi sənə heç bir kəmalat qazandırmaz. Əsl hikmət sahibi boş təriflərlə qürrələnməz, yalnız Allahın onun haqqındakı rızasını düşünər.

İnsanın Əsl Dəyəri (Əməl və Bacarıq): İnsanın dəyəri soy-kökü, sərvəti və ya başqalarının onun haqqında dediyi sözlərlə ölçülmür. "İnsanlar bacardıqları işlərin övladıdırlar" cümləsi göstərir ki, şəxsiyyəti müəyyən edən amil onun cəmiyyətə verdiyi xeyir, gözəl əxlaqı və gördüyü faydalı işlərdir.